Sıradan Bir Sac Plakası Alevleri Durduramaz
Üretim tesisimizi gezen müteahhit müşterilerimize sık sık yönelttiğim bir soru vardır: "Standart bir çelik kapı ateşe dayanmaz mı, yangın kapısını ondan ayıran şey nedir?" Çoğu kişinin zihninde yangın kapısı; sadece kırmızı renge boyanmış, üzerinde yatay bir demir çubuk (panik bar) bulunan basit bir metal parçasından ibarettir. Oysa işin aslı tamamen farklıdır. Sadece sacdan ibaret bir kapı, yangın anında bir fırın kapağına dönüşür; alevin ısısını saniyeler içinde diğer tarafa iletir, kızarır ve şekil değiştirerek kilitlenir. Peki, gerçek bir yangın kapısı neden yangından korur ve o korkunç cehennemin ortasında nasıl güvenli bir kaçış koridoru yaratır?
Cevap, kapının katmanlarında saklı olan termodinamik mühendisliğidir. Biz o kapıları üretirken sadece alevin geçişini değil, ısının ve asıl katil olan zehirli dumanın geçişini engellemeye odaklanıyoruz.
Taşyünü ve Yanmaz Alçıpanın İzolasyon Gücü
Alevler kapının bir yüzünü yalamaya başladığında, ortam sıcaklığı çok kısa bir sürede 800 - 1000 santigrat derecelere ulaşır. Bu devasa ısı enerjisi, sacın üzerinden kapının içine işler. Eğer içerisi boşsa veya ucuz malzemeyle doluysa, kapının diğer tarafındaki hava da anında alev alma noktasına gelir. Bunu engellemek için kapının iç dolgusunda yüksek yoğunluklu (120-150 kg/m3) bazalt kayalarından elde edilen yangın dayanımlı taşyünü levhalar ve özel yangın alçıpanları kullanıyoruz. Bu malzemeler ısıyı hapseder. Koridordaki sıcaklık 1000 dereceyken, kapının yangın merdivenine bakan tarafındaki sıcaklık insanların elini yakmayacak ve panikle kaçmalarına olanak sağlayacak bir seviyede kalır.
Dumanı Boğan Kimyasal Reaksiyon: İntumescent Fitil
İtfaiye birimlerinin raporları, yangınlarda can kayıplarının ezici bir çoğunluğunun yanarak değil, karbonmonoksit zehirlenmesiyle gerçekleştiğini doğrular. Yangın kapısının kasası ile kanadı arasında mutlaka küçük bir çalışma boşluğu bulunmak zorundadır. İşte zehirli duman bu milimetrik boşluklardan sızmaya çalışır. Biz bu boşluklara "İntumescent" (ısıyla şişen) özel yangın fitilleri yerleştiriyoruz. Ortam sıcaklığı 100 dereceyi geçtiği an, bu ince fitil kimyasal bir reaksiyona girerek normal hacminin 10-15 katına kadar genleşir. Kasa ile kapı arasındaki tüm aralığı adeta taşlaşmış bir sünger edasıyla tıkar. O saatten sonra alevin de, dumanın da o koridoru aşma ihtimali ortadan kalkar.
Uluslararası akredite laboratuvarlarda yapılan fırın testlerinden (EI60, EI120) geçemeyen hiçbir ürüne güvenmeyin. Binanıza taktığınız o kapılar, prosedür icabı alınmış birer demirbaş değil, içerideki insanların hayata tutunacağı son savunma hattıdır.
